Atak paniki: objawy, przyczyny, leczenie

Atak paniki może pojawić się nagle. Serce zaczyna bardzo szybko bić, trudno złapać oddech, pojawia się ucisk w klatce piersiowej, zawroty głowy albo silne poczucie, że za chwilę wydarzy się coś złego. Niektóre osoby są przekonane, że mają zawał, zemdleją, stracą kontrolę albo umrą. To doświadczenie może być niezwykle intensywne – szczególnie wtedy, gdy zdarza się po raz pierwszy i trudno zrozumieć, co właściwie dzieje się z organizmem.

Zadzwoń do nas

+48 574 663 302


Atak paniki

objawy, przyczyny i jak odzyskać poczucie bezpieczeństwa?

atak paniki

Atak paniki jest nagłym epizodem bardzo silnego lęku, któremu mogą towarzyszyć wyraźne objawy fizyczne. Może pojawić się w sytuacji stresowej, ale czasem występuje również wtedy, gdy trudno wskazać jednoznaczny powód. Sam pojedynczy atak paniki nie oznacza jeszcze zaburzenia psychicznego. Jeżeli jednak ataki powtarzają się, zaczynasz żyć w obawie przed kolejnym albo zmieniasz z ich powodu swoje codzienne życie, warto skonsultować się ze specjalistą.

W Centrum Zmian w Piasecznie, Konstancinie-Jeziornie i Nowej Woli możesz skorzystać z pomocy psychologicznej i psychoterapii. W zależności od objawów i sytuacji możliwa jest również pogłębiona diagnoza psychologiczna oraz konsultacja psychiatryczna.

Jak wygląda atak paniki?

Atak paniki zwykle rozpoczyna się szybko. Organizm reaguje tak, jakby znajdował się w sytuacji poważnego zagrożenia, nawet jeśli w danej chwili rzeczywiste niebezpieczeństwo nie występuje. Mogą pojawić się jednocześnie objawy fizyczne, emocjonalne i poznawcze.

Najczęstsze objawy ataku paniki

Podczas ataku paniki mogą występować:

  • bardzo szybkie lub mocno odczuwalne bicie serca,
  • uczucie ucisku albo bólu w klatce piersiowej,
  • duszność lub wrażenie, że nie można nabrać wystarczająco dużo powietrza,
  • przyspieszony oddech,
  • drżenie rąk lub całego ciała,
  • nadmierne pocenie się,
  • uczucie gorąca albo zimna,
  • zawroty głowy i osłabienie,
  • nudności lub dyskomfort w brzuchu,
  • mrowienie lub drętwienie,
  • poczucie nierealności sytuacji albo „odłączenia” od siebie,
  • bardzo silny lęk przed utratą kontroli,
  • obawa przed omdleniem,
  • lęk przed śmiercią lub przekonanie, że dzieje się coś bardzo niebezpiecznego.

Charakterystyczne jest to, że reakcja organizmu może być bardzo silna, dlatego osoba doświadczająca ataku często interpretuje ją jako objaw poważnej choroby. Objawy paniki rzeczywiście mogą przypominać m.in. problemy kardiologiczne, dlatego przy pierwszym, nietypowym lub budzącym wątpliwości epizodzie ważna może być również ocena medyczna.

Czy atak paniki jest niebezpieczny?

Sam atak paniki zazwyczaj nie stanowi zagrożenia dla życia, mimo że subiektywne poczucie zagrożenia może być ogromne. Problem polega na tym, że objawów nie należy automatycznie przypisywać lękowi, zwłaszcza jeżeli pojawiają się po raz pierwszy.

Silny ból lub ucisk w klatce piersiowej, utrata przytomności, znaczne problemy z oddychaniem albo inne nowe i niepokojące objawy wymagają odpowiedniej oceny medycznej. W sytuacji podejrzenia zagrożenia zdrowia lub życia należy skorzystać z pilnej pomocy medycznej.

Ile trwa atak paniki?

Największe nasilenie lęku pojawia się zazwyczaj szybko. Sam intensywny epizod często trwa stosunkowo krótko, chociaż nieprzyjemne napięcie, osłabienie i obawa przed ponownym wystąpieniem objawów mogą utrzymywać się znacznie dłużej. Wiele osób po pierwszym ataku zaczyna szczególnie uważnie obserwować swój organizm:

  • „Czy znowu szybciej bije mi serce?”
  • „Czy zaraz zacznie mi brakować powietrza?”
  • „A jeśli stanie się to w samochodzie, sklepie albo podczas spotkania?”

I właśnie wtedy może zacząć rozwijać się lęk przed kolejnym atakiem.


Skąd biorą się ataki paniki?

Nie istnieje jedna przyczyna ataków paniki wspólna dla wszystkich osób. Znaczenie mogą mieć m.in. przewlekły lub bardzo silny stres, sposób reagowania organizmu na lęk, indywidualna podatność, doświadczenia życiowe oraz niektóre czynniki biologiczne. Podobne objawy mogą również występować w przebiegu innych trudności psychicznych lub niektórych problemów zdrowotnych.

Dlatego zamiast szukać wyłącznie odpowiedzi:

„Jak zatrzymać atak paniki?”

warto zadać również pytanie:

„Dlaczego mój organizm reaguje w ten sposób?”

To właśnie tutaj zaczyna się właściwa diagnoza.

Atak paniki a zaburzenie lęku napadowego
– to nie jest to samo

Pojedynczy atak paniki nie oznacza automatycznie zaburzenia lęku napadowego. Atak paniki może zdarzyć się jednorazowo lub występować w związku z różnymi trudnościami. O zaburzeniu lęku napadowego specjalista może myśleć między innymi wtedy, gdy pojawiają się powtarzające się, nieoczekiwane ataki oraz utrzymuje się silny lęk przed następnymi epizodami albo osoba zaczyna znacząco zmieniać swoje zachowanie z obawy przed ich wystąpieniem.

Dlatego znaczenie ma nie tylko sam atak, lecz również to, co dzieje się pomiędzy atakami.


Lęk przed kolejnym atakiem może zacząć ograniczać życie

Po silnym ataku paniki naturalne jest, że człowiek nie chce przeżyć tego ponownie. Może więc zacząć unikać miejsca, w którym pojawił się pierwszy atak:

  • jazdy samochodem,
  • komunikacji miejskiej,
  • galerii handlowych,
  • kina,
  • restauracji,
  • dużych skupisk ludzi,
  • pozostawania samemu w domu,
  • wyjazdów,
  • wysiłku fizycznego,
  • sytuacji, z których trudno szybko wyjść.

Początkowo takie zachowanie przynosi ulgę: „Jeżeli tam nie pójdę, atak się nie wydarzy”. Z czasem jednak świat może stawać się coraz mniejszy. NIMH zwraca uwagę, że osoby doświadczające powtarzających się ataków mogą zacząć unikać miejsc lub sytuacji kojarzonych z możliwością wystąpienia kolejnego epizodu. Dlatego warto szukać pomocy nie tylko wtedy, gdy ataki są bardzo częste. Ważnym sygnałem jest również sytuacja, w której strach przed atakiem zaczyna decydować o codziennym życiu.


Co zrobić podczas ataku paniki?

Kiedy pojawia się atak paniki, najważniejsze jest odzyskanie choć części poczucia bezpieczeństwa. Może pomóc:

Zauważenie tego, co się dzieje.
Jeżeli znasz już swoje objawy i zostały one wcześniej odpowiednio ocenione, spróbuj nazwać doświadczenie: „To może być atak paniki. Mój organizm uruchomił bardzo silną reakcję lękową”.

Spowolnienie oddechu.
Zamiast wykonywać gwałtowne, bardzo głębokie wdechy, spróbuj stopniowo uspokoić rytm oddychania.

Skierowanie uwagi na otoczenie.
Zauważ przedmioty znajdujące się wokół Ciebie, dźwięki, kontakt stóp z podłożem czy oparcie krzesła. Może to pomóc przenieść uwagę z katastroficznych myśli na to, co dzieje się tu i teraz.

Przypomnienie sobie, że fala lęku opadnie.
Atak ma swój początek, wzrost intensywności i zakończenie.

Podobne strategie, w tym pozostanie – jeśli sytuacja jest bezpieczna – w miejscu, spokojniejsze oddychanie i przypominanie sobie, że epizod minie, wskazuje również NHS. To jednak metody pomagające przejść przez konkretny moment. Jeśli ataki się powtarzają, warto pracować także nad ich przyczynami i mechanizmem podtrzymującym lęk.


Kiedy zgłosić się do →psychologa z atakami paniki?

Nie trzeba czekać, aż lęk całkowicie zdominuje codzienne życie. Konsultacja psychologiczna jest szczególnie wskazana, jeżeli:

  • ataki paniki powtarzają się,
  • coraz częściej obawiasz się kolejnego ataku,
  • zaczynasz unikać określonych miejsc lub sytuacji,
  • boisz się pozostawać samodzielnie poza domem,
  • objawy utrudniają Ci pracę, naukę lub relacje,
  • stale obserwujesz swoje ciało i interpretujesz jego reakcje jako zagrożenie,
  • lęk wpływa na sen lub codzienne funkcjonowanie,
  • trudno Ci zrozumieć, skąd biorą się objawy,
  • dotychczasowe sposoby radzenia sobie przestają wystarczać.

Nie musisz samodzielnie wiedzieć, czy potrzebujesz psychologa, psychoterapeuty czy psychiatry. Pierwszym krokiem może być konsultacja, podczas której specjalista pomoże określić charakter trudności i dalszą ścieżkę postępowania.


→Diagnoza – dlaczego przy atakach paniki jest ważna?

Podobne objawy mogą mieć różne przyczyny.

Dlatego dobra diagnoza nie polega wyłącznie na stwierdzeniu: „to są ataki paniki”.

Psycholog może przyjrzeć się między innymi:

  • temu, kiedy i w jakich sytuacjach pojawiają się objawy,
  • ich częstotliwości oraz przebiegowi,
  • temu, co dzieje się bezpośrednio przed atakiem,
  • myślom pojawiającym się podczas lęku,
  • zachowaniom związanym z unikaniem,
  • aktualnym obciążeniom i stresowi,
  • innym objawom psychicznym,
  • wpływowi trudności na pracę, relacje i codzienne funkcjonowanie.

W razie potrzeby diagnostyka może zostać rozszerzona.

Pojedynczy objaw ani wynik jednego kwestionariusza nie powinien być traktowany jako cała diagnoza. Ważne jest spojrzenie na pełny obraz funkcjonowania człowieka i różnicowanie możliwych przyczyn dolegliwości.

W Centrum Zmian pogłębione procesy diagnozy psychologicznej prowadzimy w Konstancinie-Jeziornie.


→Psychoterapia ataków paniki – na czym polega?

Psychoterapia nie służy wyłącznie temu, żeby nauczyć się „uspokajać” podczas kolejnego ataku. Celem pracy może być zrozumienie i zmiana mechanizmów, które sprawiają, że lęk się pojawia lub utrzymuje. W zależności od indywidualnej sytuacji praca terapeutyczna może obejmować m.in.:

  • rozpoznawanie mechanizmu powstawania paniki,
  • pracę z katastroficznymi interpretacjami doznań płynących z ciała,
  • ograniczanie ciągłego kontrolowania własnego organizmu,
  • pracę nad zachowaniami unikowymi,
  • stopniowe odzyskiwanie swobody w sytuacjach, które zaczęły wywoływać lęk,
  • rozpoznawanie źródeł napięcia i stresu,
  • rozwijanie skuteczniejszych sposobów regulowania emocji.

Psychoterapia, w szczególności terapia poznawczo-behawioralna, należy do dobrze przebadanych metod leczenia zaburzenia lęku napadowego. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z atakami paniki potrzebuje identycznej terapii. Sposób pracy powinien być dopasowany do diagnozy, potrzeb pacjenta oraz trudności, które współwystępują z lękiem.


Ataki paniki – kiedy potrzebna jest konsultacja →psychiatry?

W części przypadków ważnym elementem leczenia może być konsultacja z lekarzem psychiatrą.

Warto ją rozważyć szczególnie wtedy, gdy:

  • ataki są częste lub bardzo intensywne,
  • objawy znacząco utrudniają codzienne funkcjonowanie,
  • lęk utrzymuje się również między atakami,
  • pojawiają się dodatkowe objawy, np. znaczne obniżenie nastroju czy poważne problemy ze snem,
  • dotychczasowa pomoc nie przynosi wystarczającej poprawy,
  • potrzebna jest ocena, czy wskazane może być leczenie farmakologiczne.

Psychiatra jest lekarzem. Podczas konsultacji ocenia stan psychiczny pacjenta i – jeśli istnieją ku temu wskazania – może zaproponować farmakoterapię.

Czy ataki paniki leczy się lekami?

U części pacjentów farmakoterapia może stanowić element leczenia zaburzenia lęku napadowego. Stosowane mogą być m.in. niektóre leki przeciwdepresyjne, które mają również działanie przeciwlękowe. Dobór konkretnego leczenia, dawkowania i ocena przeciwwskazań należą do lekarza.

Nie każda osoba doświadczająca ataku paniki potrzebuje leków. W zależności od sytuacji leczenie może obejmować: psychoterapię, farmakoterapię lub połączenie obu metod.Decyzja powinna wynikać z indywidualnej oceny pacjenta, a nie wyłącznie z samego faktu wystąpienia ataku.


Psycholog, psychoterapeuta czy psychiatra

– do kogo zgłosić się z atakami paniki?

Jeżeli nie wiesz, od czego zacząć, nie musisz samodzielnie wybierać całego procesu leczenia.

→Psycholog

Dobrym pierwszym krokiem może być konsultacja psychologiczna. Pozwala dokładniej przyjrzeć się objawom, sytuacji życiowej i temu, jak lęk wpływa na codzienne funkcjonowanie.

→Diagnoza psychologiczna

Jeżeli obraz trudności jest bardziej złożony albo istnieją wątpliwości dotyczące źródła objawów, pomocna może być pogłębiona diagnoza psychologiczna.

→Psychoterapeuta

Jeżeli ataki paniki oraz lęk wymagają regularnej pracy terapeutycznej, można rozpocząć psychoterapię.

→Psychiatra

Jeżeli objawy są nasilone, znacząco utrudniają funkcjonowanie albo wskazana jest ocena możliwości zastosowania leków, warto skorzystać z konsultacji psychiatrycznej. W niektórych sytuacjach najlepszym rozwiązaniem jest współpraca kilku specjalistów – na przykład psychoterapeuty i psychiatry.


Pomoc w atakach paniki

→Piaseczno, →Konstancin-Jeziorna, →Nowa Wola

Jeśli powtarzające się ataki paniki, lęk albo ciągła obawa przed kolejnym epizodem zaczynają ograniczać Twoje życie, możesz skorzystać z pomocy specjalistów Centrum Zmian.

Prowadzimy konsultacje i psychoterapię w trzech lokalizacjach:

  • Piaseczno – pomoc psychologiczna i psychoterapia,
  • Konstancin-Jeziorna – pomoc psychologiczna, psychoterapia oraz pogłębiona diagnoza psychologiczna,
  • Nowa Wola – pomoc psychologiczna i psychoterapia.

W Centrum Zmian dostępne są również konsultacje lekarza psychiatry, a jeśli istnieją wskazania medyczne – psychiatra może zaproponować odpowiednią farmakoterapię. Nie musisz wiedzieć, jak nazwać swój problem, zanim zgłosisz się po pomoc. Możesz zacząć od opisania tego, co się z Tobą dzieje.


Umów konsultację

Jeżeli doświadczasz ataków paniki lub silnego lęku i chcesz sprawdzić, jaka forma pomocy będzie odpowiednia, skontaktuj się z rejestracją Centrum Zmian.

Piaseczno • Konstancin-Jeziorna • Nowa Wola

Telefon: +48 574 663 302


Najczęstsze pytania o ataki paniki – FAQ

Co to jest atak paniki?
Atak paniki to nagły epizod bardzo silnego lęku lub poczucia zagrożenia, któremu mogą towarzyszyć intensywne objawy fizyczne, takie jak kołatanie serca, duszność, drżenie, zawroty głowy czy ucisk w klatce piersiowej.

Jak rozpoznać atak paniki?
Charakterystyczne jest gwałtowne pojawienie się silnego lęku połączonego z objawami fizycznymi. Ponieważ podobne dolegliwości mogą występować również w niektórych chorobach somatycznych, pierwszych lub nietypowych objawów nie należy samodzielnie diagnozować jako paniki.

Czy atak paniki może pojawić się bez powodu?
Tak. Atak paniki może wystąpić również wtedy, gdy osoba nie potrafi wskazać konkretnego zagrożenia czy sytuacji, która go wywołała. Powtarzające się nieoczekiwane ataki są jednym z elementów branych pod uwagę przy rozpoznawaniu zaburzenia lęku napadowego.

Czy można mieć atak paniki w nocy?
Tak. Ataki paniki mogą występować również podczas snu i wybudzić człowieka z intensywnymi objawami lęku.

Czy atak paniki oznacza zaburzenie lękowe?
Nie. Pojedynczy atak paniki nie oznacza automatycznie zaburzenia lęku napadowego. Znaczenie mają między innymi powtarzalność ataków, ich charakter oraz utrzymująca się obawa przed kolejnymi epizodami.

Czy ataki paniki można leczyć?
Tak. W leczeniu zaburzenia lęku napadowego stosuje się przede wszystkim psychoterapię, a w części przypadków także farmakoterapię. Dobór sposobu leczenia zależy od indywidualnej sytuacji pacjenta.

Czy z atakami paniki iść do psychologa czy psychiatry?
Pierwszym krokiem może być konsultacja psychologiczna. Jeżeli objawy są bardzo nasilone, znacząco utrudniają funkcjonowanie albo rozważana jest farmakoterapia, wskazana może być także konsultacja psychiatryczna. W wielu przypadkach psychoterapia i opieka psychiatryczna mogą się uzupełniać.

Gdzie szukać pomocy przy atakach paniki w Piasecznie i okolicy?
W Centrum Zmian można skorzystać z pomocy psychologicznej i psychoterapii w
Piasecznie, Konstancinie-Jeziornie i Nowej Woli. W Konstancinie-Jeziornie prowadzona jest również pogłębiona diagnoza psychologiczna. Dostępne są także konsultacje psychiatryczne.


Atak paniki nie musi zacząć organizować Twojego życia

Najtrudniejszy może być nie tylko sam moment paniki. Czasem większym problemem staje się to, co dzieje się później – obserwowanie każdego sygnału z ciała, zastanawianie się, kiedy nastąpi kolejny atak, rezygnowanie z miejsc i sytuacji, które wcześniej były naturalną częścią życia.

Pomoc nie polega wyłącznie na nauczeniu się, jak przetrwać następny atak. Jej celem może być zrozumienie tego, co się dzieje, zmniejszenie lęku i stopniowe odzyskanie poczucia bezpieczeństwa oraz swobody w codziennym życiu.

Centrum Zmian – Piaseczno • Konstancin-Jeziorna • Nowa Wola
Rejestracja: +48 574 663 302